Geluk

Volgens mij* zijn er twee soorten geluk: direct en indirect geluk. Oftewel intrinsiek en extrinsiek geluk.**

Extrinsiek geluk

Indirect of extrinsiek geluk hangt nauw samen met verheugen en verlangen; iets willen hebben. Dat ‘iets’ kan iets belangrijks of leuks zijn, maar dat hoeft niet per se. Het verlangen zélf wekt geluk op.

Je kijkt uit naar een vakantie of nieuwe smartphone, en als je er bent of hem hebt, kijk je alweer uit naar iets anders. Op vakantie kijk je uit naar de volgende dag en op je smartphone zoek je naar iets nieuws om naar uit te kijken. De volgende smartphone, bijvoorbeeld.

Niks mis mee, maar dit geluksgevoel wordt veroorzaakt door het uitkijken naar. Niet door het genieten van, of opgaan in.

Een andere extrinsieke bron van geluk ligt in de waarde die je hecht aan wat anderen ervan vinden dat je naar <vul hier je vakantiebestemming in> gaat, of dat je de nieuwste <vul hier je laatste aanschaf in> hebt. Maar zoals ik het zie is dat ook een vorm van verlangen. Je verlangt naar aanzien(?), waardering(?), of gewoon de ouderwetse warmte van iemand die het jou oprecht gunt.

Nogmaals, niks mis met verlangen – het hielp mij door de lange dagen op kantoor heen – maar het is op iets in de toekomst gericht. Dat maakt het nogal vluchtig. En kwalijker: het maakt je afhankelijk. Afhankelijk van verlangen.

Je gaat verlangen naar verlangen.

Intrinsiek geluk

Ik verlangde naar een nieuwe laptop toen mijn oude me begon te irriteren door zijn traagheid en korte accuduur. Toch zou ik dit niet echt ‘verlangen’ willen noemen. Eerder ‘behoefte’. Ik heb een laptop nodig om mijn werk te doen, meer niet. Het is een instrument. De laptop zelf maakt me niet gelukkig; mijn wérk maakt me gelukkig. Direct, terwijl ik bezig ben.

Dat heeft met veel dingen te maken, met als belangrijkste: bezieling. Mijn werk is een kanaal voor mijn creativiteit. Het heeft ook met flow te maken. Als ik eenmaal in een tekst ben gedoken, verlang ik nergens naar en werk ik door tot ik honger krijg, of begin te knikkebollen.

Ben ik dan niet afhankelijk van mijn werk voor mijn geluksvoel? Ik… tja. Is het dan nog intrinsiek geluk, dus van binnenuit? Goeie vraag…

En om eerlijk te zijn: ik verlang, nou ja, verlang… ik waardeer de waardering van mijn opdrachtgevers (en het betalen van mijn factuur, dat waardeer ik ook). Dat is een éxterne bron van geluk.

Ballonnetje

Echt intrinsiek geluk dan. Van binnenuit. Ik ervaar het heel af en toe. Happy zijn zonder oorzaak. Gewoon zomaar, uit het niets. Niet omdat. Niet doordat. Of misschien wel dóórdat ik op zo’n moment besef niet afhankelijk te zijn van een externe geluksbron.

Dan voelt het of er een ballonnetje met glimlachgas in mijn buik zit, waaruit bij elke ademhaling iets ontsnapt. Naar boven toe.

Dus?

Is dát niet de grote illusie, of valkuil: dat je dénkt iets nodig te hebben om gelukkig te zijn? En dat dit heel paradoxaal je geluk juist in de weg zit doordat je gaat zoeken en verlangen?

Oké, genoeg geneuzel. Terug aan het werk.

 

* Met ‘volgens mij’ bedoel ik dat ik hier geen uitgebreide literatuurstudie naar gedaan heb.

** ‘Intrinsiek’ en ‘extrinsiek’ worden normaliter gecombineerd met ‘motivatie’, maar ik vond ze prima passen bij wat ik bedoel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s