Mededogen begrenzen

(Waarschuwing: bevat een nare scène.)

Doordat ons mededogen grenzeloos is, maar onze reikwijdte beperkt, proberen we het in te dammen. Elke muur, elke grens en elke vorm van wij-zij-denken dient deels om ons te beschermen voor een overvloed aan leed. Een overvloed die ons lam zou slaan. Hierom sluiten we buiten.

In onze rechtvaardiging hiervan gaan we behoorlijk ver: we beschuldigen hen die we buitensluiten om onszélf vrij te pleiten van medeleven, om afstand te kunnen bewaren. Of we beroepen ons op taal-, cultuur-, levensbeschouwende of andere barrières. Tuurlijk, deze barrières maken het lastig om met elkaar door één deur te kunnen, maar door anderen van ons af te duwen en tot ‘zij’ en ‘hen’ te classificeren beschermen we in wezen ons geweten.

Ons hart is namelijk te klein voor alle leed. Of… misschien wel te groot.

Ik was denk veertien toen mijn lerares geschiedenis voorlas uit het dagboek van een Amerikaanse soldaat die in de Vietnamoorlog had gediend. De soldaat beschreef hoe hij een Vietnamees meisje, wier dorp zojuist was weggevaagd en dat vragend naar hem opkeek, door het hoofd schoot.

Zelfs deze daad was, denk ik nu, een daad uit zelfbescherming: door de hulpeloze ander op de meest ultieme manier buiten te sluiten – door haar te doden – trachtte de soldaat zijn eigen mededogen uit te schakelen. Er was in zijn situatie geen ruimte voor compassie.

Er is meer leed (geweest) dan we aankunnen. Daarom begrenzen we. Daarom vergeten we. Daarom rechtvaardigen we onszelf. Daarom sluiten we ons af. Daarom sluiten we buiten.

Ik veroordeel niet, noch pleit ik vrij. Sterker, met mijn beslissing van zo’n anderhalf jaar terug om geheel te stoppen het nieuws te volgen heb ik zélf een muur opgetrokken. Een muur die mij moet beschermen voor een overdosis aan leed. Voor een overvloed aan mededogen.

3 gedachten over “Mededogen begrenzen

  1. De afgelopen drie jaar trek ik met een Vietnamees echtpaar op.
    De man uit Hanoi en de vrouw uit Saigon.
    Oorlogsverhalen krijg ik niet van hen.
    Maar zij zijn daar ook te jong voor.

    Het land Vietnam is in ieder geval veranderd.

    Vredelievende groet,

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s