Kliek

Hecht je echt zoveel belang aan ‘onze’ cultuur?

Volgens mij dient cultuur voornamelijk als sociaal bindmiddel. Het hanteren van dezelfde gebruiken en gewoontes is een manier om je loyaliteit te laten blijken. Niets mis met loyaliteit overigens, maar wanneer we andere culturen zien als bedreiging, dan zien we ze in wezen als bedreiging van onze (wie dan ook) groepscohesie – wat onnodig is als je bedenkt dat anderen (wie dan ook) om dezelfde reden loyaal zijn aan hún gewoontes. Doorgaan met het lezen van “Kliek”

Groepsvorming

Onze neiging tot groepsvorming is een oeroud ingebakken veiligheidsmechanisme. Maar zonder buitenstaanders kun je geen groep vormen: een groep heeft andersdenkenden, mensen die er anders uitzien, zich anders gedragen et cetera nodig om zich tegen af te tekenen.

Het verlangen naar veiligheid houdt groepsvorming in stand, waardoor we – paradoxaal genoeg – buitenstaanders nodig hebben. Of denken te hebben.

Eindelijk alle neuzen dezelfde kant op? Dan zoeken we wel buitenstaanders bínnen de groep.

 

Calvinisme

Er gaat geen week voorbij of ik word wel voor calvinist uitgemaakt. Meestal in de ‘wat zijn we weer calvinistisch’-vorm, in een column of praatprogramma, waarin ik me dan blijkbaar mag herkennen.

Calvinisme als gemene deler, allesbinder – een calvijnsausje. Misschien hebben we daar behoefte aan. Misschien doe ik het nu zelf ook, via ‘we’. Jou naar mijn kant van het veld trekken, in mijn team plaatsen.

Groepsvorming als veiligheid: iets van alle tijden. Een afkomst of overtuiging om ons gezamenlijk mee te identificeren. Om je veilig achter te scharen, om mee te schermen, pronken, of zwaaien. En bij gebrek aan een gemene deler in onze multiculturele samenleving zoeken we een nieuwe.

Ik kan me daarentegen goed voorstellen dat ‘we’ niet ons VOC-verleden als boegbeeld inzetten. Immers: kolonisatie is niets anders dan een eufemisme voor ‘plundering’. Geen ‘vocisme’ dus.

Toch maar eens gewiki’d, die Calvijn. Een protestant. Ik ben niet eens protestants opgevoed…

(Van Dale: calvinistisch is het tegenovergestelde van bourgondisch.)