Literatuur


Plots begreep ik waarom ik, ondanks dat ik al bijna tien jaar in de boekenwereld zit, nog nooit het woord ‘literatuur’ of ‘literair’ heb kunnen gebruiken zónder dat de zin begon te haperen. Want wat is dat nou helemaal, literatuur?

Komt-ie: níémand weet het, maar die halo van vaagheid is nodig om ‘literair experts’ – literatoren* – van bestaansrecht te voorzien. Immers, als die vaagheid er niet zou zijn, zouden er ook geen experts nodig zijn. Of beter gezegd: zouden de experts zich wellicht ontheemd voelen in hun ‘rol’ waarin ze bepalen wat al dan niet tot de literatuur behoort.

En in alle bescheidenheid, het spreekt vast boekdelen dat je geen literator hoeft te zijn om mijn werk te beoefenen: schrijvers helpen met het publiceren van zo leeswaardig mogelijke verhalen.

Maar wat is dan ‘leeswaardig’? Dat is uiteindelijk toch écht aan de lezer.

* Eerste keer dat ik dit woord gebruik.

Lichte muziek

Tot mijn twintigste speelde ik elektronisch orgel, met name popsongs en jazz, en had ik les op de muziekschool in Delft. Een keer had ik een vervangende leraar die pop en jazz onder ‘lichte muziek’ schaarde. Hij gaf zelf vooral les in klassieke muziek, en doordat hij niet-klassieke muziek ‘lichte muziek’ noemde, leek hij indirect te zeggen dat alleen klassieke muziek ‘zware’ of ‘echte’ muziek was, of ‘muziek voor mensen die muziek serieus nemen’.

Daar moest ik ineens aan denken toen een recensent weer eens onderscheid maakte tussen ‘literatuur’ en ‘thrillers’.

 

Literair

De vraag of een boek al dan niet literair is, is voor mij hetzelfde als vragen of een maaltijd culinair is: het zegt niets over of het smaakt.

Zou iemand mij bijvoorbeeld een bord ‘culinaire macaroni’ opdienen, zou ik denken: eerst maar eens proeven. Zo ook wanneer ik een ‘literaire’ roman of thriller krijg voorgeschoteld.

Gestrand voornemen

Gisteravond strandde mijn voornemen om dit jaar wat vaker achter m’n laptop vandaan te komen toen ik op het laatste moment besloot om niet naar het Writer’s Unlimited-festival te gaan, nota bene een literatuurfestival, omdat ik verder wilde met m’n redactieklus. Een voornemen dat ik op oudejaarsavond had gemaakt, toen ik om halftwaalf nog achter m’n laptop zat.